ZUM nawraca? Jakie są przyczyny i jakie badania zrobić?

Zakażenia układu moczowego są chorobą spotykaną u dzieci często – prawie każde dziecko w przebiegu swojego życia choruje co najmniej jeden raz na ZUM. Problem pojawia się wówczas, gdy zakażenia układu moczowego nawracają. Jakie są przyczyny nawracających ZUM?

Jakie są przyczyny nawracających zakażeń układu moczowego?

 

O nawracających zakażeniach układu moczowego mówimy wtedy, gdy choroba stwierdzana jest co najmniej 2 razy w ciągu 6 miesięcy lub co najmniej 3 razy w ciągu 12 miesięcy.

Wśród przyczyn nawracających zakażeń układu moczowego wymienia się:

  • wady anatomiczne i czynnościowe dróg moczowych – najczęściej są to odpływy pęcherzowomoczowodowe, ale też pęcherz neurogenny, wrodzone wady anatomiczne układu moczowego itd.,
  • nieprawidłową higienę – częste zakażenia układu moczowego mogą być konsekwencją zaniedbań higienicznych (zbyt rzadko zmieniane pieluszki, zanieczyszczanie się stolcem itd.), a także niewłaściwej higieny mikcji, czyli oddawania moczu (tendencja do wstrzymywania moczu),
  • zaparcia – uporczywe zaparcia prowadzą do ucisku przewodu pokarmowego na drogi moczowe, zastoju moczu i jego nadkażania,
  • zastój moczu – spowodowany przez ucisk na drogi moczowe, np. przez masy guza nowotworowego w jamie brzusznej,
  • zaburzenia odporności (wrodzone i nabyte) – mogą być przyczyną nawrotowych infekcji różnych układów, także układu moczowego,
  • cukrzycę.

Objawy kolejnej infekcji układu moczowego u dziecka będą podobne do tych, występujących w pierwszym epizodzie. Pierwszym z nich może być gorączka i zmiana zachowania dziecka. Dołączą się częste oddawanie moczu (tak zwane popuszczanie), oddawanie małych ilości moczu, niechęć do siusiania, unikanie toalety lub nocnika. Starsze dziecko może wskazywać na ból i dyskomfort w okolicy podbrzusza.

 

Nawracające zakażenia układu moczowego u dziecka – diagnostyka

 

Nawrotowe i ponowne zakażenia pęcherza moczowego i cewki moczowej u dziecka wymagają wyjaśnienia, ponieważ ich przyczyną może być szereg schorzeń przewlekłych, wad anatomicznych, które należy leczyć w pierwszej kolejności. Błędem jest wprowadzanie kolejnej antybiotykoterapii bez analizy możliwych przyczyn.

Nawracające zakażenia układu moczowego u dziecka są wskazaniem do poszerzenia diagnostyki. W pierwszej kolejności lekarz powinien przeprowadzić dokładny wywiad, co pozwoli uzyskać informacje na temat ogólnego stanu zdrowia dziecka, przebytych przez nie chorób (w tym przewlekłych), alergii, przyjmowanych leków, obciążenia dziedzicznego, higieny itd.

Padają także pytania m.in. o to, jak często dziecko oddaje mocz i stolec, czy stolce nie są zbite (zaparcia zwiększają ryzyko ZUM), czy nie ma skłonności do wstrzymywania mikcji, czy chodzi do przedszkola, czy moczy się w dzień lub w nocy, czy zanieczyszcza się itd. Dziecko jest także dokładnie badane (włącznie z badaniem ciśnienia krwi). Dzieci z nawracającymi zakażeniami układu moczowego mają też wykonywane badania dodatkowe:

  • badanie ogólne i posiew moczu,
  • badania laboratoryjne krwi – morfologia, wskaźniki stanu zapalnego (OB, CRP), glukoza, parametry pracy nerek (kreatynina, mocznik), jony, immunoglobuliny,
  • USG jamy brzusznej i układu moczowego,
  • cystouretrografię mikcyjną,
  • scyntygrafię nerek (przy nawracających ostrych odmiedniczkowych zapaleniach nerek).

 

Bibliografia:

1. Prokurat S., Zakażenie układu moczowego u dzieci [w:] „Forum Pediatrii Praktycznej”, 2015, 6: 50–59.

Pokaż komentarze