Czym i jak długo leczyć ZUM u dziecka?

Leczenie zakażenia układu moczowego u dzieci zależne jest od typu infekcji. Większość z nich może być leczona w domu. Stosuje się antybiotyki i środki przeciwbakteryjne wydawane z przepisu lekarza. Skutecznym lekiem na ZUM u dziecka jest furagina w postaci zawiesiny doustnej, wydawana z przepisu lekarza. Przed wyborem farmakoterapii konieczne jest wykonanie badania ogólnego i posiewu moczu.

Czym i jak długo leczyć zakażenie układu moczowego u dziecka?

 

Podstawą w leczeniu zakażenia układu moczowego jest antybiotykoterapia. Początkowo wdraża się tzw. antybiotykoterapię empiryczną – włącza się lek obejmujący swoim spektrum domniemane (na podstawie danych epidemiologicznych) czynniki etiologiczne. Po otrzymaniu wyniku posiewu moczu dokonuje się ewentualnej modyfikacji leczenia na podstawie antybiogramu (oceny wrażliwości wyhodowanego drobnoustroju na antybiotyki).

Leczenie infekcji dróg moczowych u dziecka zależy od postaci choroby.

Niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego

 

Z przyczyn anatomicznych częściej występuje ono u dziewczynek. Zakażenie może być leczone krótko – tylko 3–5 dni. W pierwszej kolejności, zaraz po zaobserwowaniu niepokojących objawów, należy udać się z dzieckiem do lekarza. Zdarza się, że rodzic jest  w stanie samodzielnie zdiagnozować przyczynę i może w leczeniu wykorzystać lek dostępny bez recepty – furaginę, jednak zawsze powinna być to decyzja podparta opinią pediatry. Furagina w tabletkach bez recepty może być stosowana u dzieci od 15. roku życia. Natomiast produkty lecznicze na receptę z tą samą substancją mogą być stosowane u dzieci powyżej 2. roku życia. Przy tabletkach rodzice bardzo często rozkruszają je i mieszają z pokarmem. O wiele wygodniejsza jest furagina w postaci zawiesiny, ale w tym przypadku również wymagana jest recepta. Przed włączeniem leczenia istotne jest wykonanie badania ogólnego i posiewu moczu. Jeżeli objawy utrzymują się przez dłuższy czas, może istnieć konieczność modyfikacji leczenia – po uzgodnieniu z pediatrą.

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek

 

Wymaga ono dłuższego leczenia (7–10 dni, jeżeli zakażenie jest niepowikłane). Lekami stosowanymi w pierwszej kolejności są cefalosporyny (np. cefuroksym). Jeżeli leczenie odbywa się w szpitalu, antybiotykoterapię stosuje się 10 dni – przez co najmniej 2 doby antybiotyki podaje się drogą dożylną, potem można przejść na leczenie doustne.

Urosepsa

 

Posocznica moczowa wymaga bezwzględnie leczenia w szpitalu i podawania silnych leków – najczęściej cefalosporyn III generacji (cefotaksym lub ceftriakson). Urosepsa stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka.

U dzieci z nawrotowymi zakażeniami układu moczowego oraz z ZUM na tle wad układu moczowego zalecana jest profilaktyka przeciwbakteryjna. Najczęściej stosowanym lekiem jest furagina.

Czy bakteriomocz bezobjawowy wymaga leczenia?

 

Należy podkreślić, że leczy się zakażenie układu moczowego, a nie bakteriurię (obecność bakterii w moczu). Tzw. bezobjawowa bakteriuria wymaga antybiotykoterapii wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, do których należą:

  • niedobory odporności wrodzone i nabyte, w tym obniżenie odporności z powodu podawanych leków (np. u dzieci po przeszczepieniach narządów),
  • planowany zabieg chirurgiczny,
  • planowane inwazyjne badania diagnostyczne dróg moczowych,
  • ciąża u nastolatek.

U pozostałych dzieci bezobjawowa bakteriuria nie wiąże się z żadnych zagrożeniem dla zdrowia, nie prowadzi do powikłań.

Co poza antybiotykiem może pomóc w leczeniu zakażenia układu moczowego?

 

W leczeniu ZUM, poza antybiotykiem, stosuje się:

  • nawadnianie – jeżeli dziecko jest hospitalizowane, podaje się płyny dożylne; dziecko leczone w domu powinno otrzymywać dużą ilość płynów doustnie,
  • probiotyk (jego rolą jest przywracanie flory fizjologicznej niszczonej przez antybiotykoterapię),
  • leki przeciwgorączkowe,
  • żurawinę (np. w postaci soku) – działa ona wspomagająco w leczeniu ZUM, a także odgrywa rolę w profilaktyce nawrotów zakażenia.

 

Bibliografia:

  1. Wasilewska A., Najczęstsze błędy w postępowaniu w zakażeniach układu moczowego w świetle nowych wytycznych [w:] „Pediatria po dyplomie”, tom 19, nr 6, grudzień 2015; 10–17.
  2. Ziółkowska H., Grenda R., Zakażenie układu moczowego [w:] Idem,Pediatria”, tom 1, Warszawa 2013; 665–670.
  3. http://ptnfd.org/wp-content/uploads/2012/07/Zalecenia-PTND.pdf.