Badania krwi – czy są pomocne przy wykryciu ZUM u dziecka?

Jakie badania krwi wykonuje się przy podejrzeniu ZUM u dziecka?

 

W wybranych przypadkach ZUM (np. wymagających hospitalizacji), oprócz badań moczu, przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego wykonuje się badania laboratoryjne z krwi. Przede wszystkim zwracamy uwagę na wykładniki stanu zapalnego. Wysokość parametrów stanu zapalnego pozwala na ocenę, jak ciężkie jest zakażenie i pomaga monitorować efekty leczenia. Jednak podstawą do wdrożenia antybiotykoterapii wciąż pozostają wyniki badania ogólnego oraz posiewu moczu.

Leukocyty we krwi

 

Leukocyty, czyli krwinki białe, w wynikach morfologii oznaczane są skrótem WBC. To istotny element układu odpornościowego, stanowiący linię obrony przed patogenami. Odchylenia ich stężeń od normy stanowią cenną informację w diagnostyce wielu schorzeń, w tym stanów zapalnych.

W większości przypadków w infekcjach bakteryjnych (a do takich należy większość ZUM) mamy do czynienia z podwyższonym stężeniem leukocytów, czyli leukocytozą. Czasami jednak obserwowana jest leukopenia, czyli obniżone stężenie leukocytów.

U dzieci z ZUM leukocytoza może pełnić – wraz z oznaczaniem CRO i prokalcytoniny – rolę pomocniczą w diagnozowaniu ZUM od śródmiąższowego zapalenia nerek.

Poziom granulocytów we krwi

 

Granulocyty stanowią rodzaj krwinek białych – należą do nich leukocyty, eozynofile i bazofile. Granulocytarny rozmaz krwi jest charakterystyczny dla infekcji bakteryjnych, ale do postawienia diagnozy wymagany jest zawsze dodatni posiew materiału biologicznego. Jeśli zatem w przebiegu ZUM dziecko będzie miało wykonaną morfologię z rozmazem, poza wysoką leukocytozą można spodziewać się wzrostu ilości granulocytów w rozmazie, zwłaszcza leukocytów. Rozmaz krwi nie ma jednak znaczenia w postawieniu rozpoznania.

Należy zaznaczyć, że rozmaz krwi u dziecka jest zależny od wieku i powinien być interpretowany przez lekarza. Normy badań u dzieci ulegają zmianom, dlatego każdy przypadek należy traktować indywidualnie i w odniesieniu do pozostałych parametrów.

CRP (białko C-reaktywne) i OB (odczyn Biernackiego)

 

CRP, określane także jako białko fazy ostrej, jest wskaźnikiem ostrego stanu zapalnego, wspomagającym różnicowanie infekcji bakteryjnych od wirusowych. W infekcjach bakteryjnych często jest podwyższone znacznie, w infekcjach wirusowych jest niepodwyższone lub nieznacznie podwyższone. Poziom CRP u dziecka informuje także o nasileniu infekcji, np. w sepsie CRP jest bardzo wysokie. Norma CRP to < 10,0 mg/l (w niektórych laboratoriach wynik podawany jest w innych jednostkach – należy mieć to na uwadze podczas jego interpretacji).

OB (odczyn Biernackiego) określa szybkość opadania czerwonych krwinek w osoczu w określonej jednostce czasu. Jeżeli mamy do czynienia z przyspieszonym opadem, możemy podejrzewać rozwój stanu zapalnego.

Posiew krwi u dziecka – badanie na urosepsę

 

Jeżeli istnieje podejrzenie urosepsy, czyli uogólnionego stanu zapalnego, dodatkowo zleca się pobranie krwi do badania na posiew. Obecność bakterii (dodatni wynik posiewu krwi), czyli bakteriemia, wskazuje właśnie na posocznicę.

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Po dokładnej dezynfekcji próbka krwi pobierana jest zazwyczaj z dwóch wkłuć, co zmniejsza ryzyko zafałszowania wyniku. Zaleca się, by pobór materiału miał miejsce zanim dziecku podany zostanie antybiotyk.

Próbka hodowana umieszczana jest następnie na specjalnym podłożu, w warunkach umożliwiających namnażanie mikroorganizmów odpowiedzialnych za rozwój zakażenia. Pozwala to na identyfikację patogenu oraz dobór odpowiedniego leku. Za urosepsę najczęściej odpowiadają bakterie Gram-ujemne: E. coli, Enterobacter, Proteus Klebsiella oraz Pseudomonas spp.

 

Bibliografia:

  1. Urologia dziecięca, red. T. Krzeski, Warszawa 1985.